Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

GODONr12016jpg

 

 

wersja polska wstie     

Co nazywamy żywą tradycją?

 

Najbardziej znany polski „Słownik wyrazów obcych” podaje definicję tradycji: „Tradycja to przekazywanie z pokolenia na pokolenie obyczajów, wierzeń, zasad, przekonań, sposobów myślenia, odczuwania albo postępowania, wydarzeń z przeszłości, umiejętności artystycznych albo rzemieślniczych etc.” Żywa tradycja to zachowanie tych przekazywanych z pokolenia na pokolenie treści – dziś, w obecnym czasie, jako coś aktualnego, ważnego dla społeczeństwa. Główną funkcją żywej tradycji jest przekazywanie kultury, dzięki czemu nowe pokolenia nie muszą jej tworzyć od początku. W kulturze zawsze ścierały się i ścierają tradycja i nowoczesność. To dotyczy wszystkich dziedzin kultury: literatury, muzyki, teatru, filmu, malarstwa, rzeźby, architektury, rzemiosła, ale również obyczajów i obrzędów, zasad, sposobu myślenia, wierzeń, pamięci historycznej, czyli tego wszystkiego, co się składa na kulturę.

Czy przy pomocy tradycji można wyrazić ducha współczesnej epoki? Czy, posługując się tradycją, można przekazywać istotne dla naszego czasu treści, aktualne w XXI wieku? Naszym zdaniem tak. Będąc we wspólnej Europie, jesteśmy równocześnie zbiorem rozmaitych społeczności. Jesteśmy różnymi grupami ludzi, które potrzebują własnej identyfikacji. Właśnie dzięki tradycji społeczeństwo ma poczucie stabilizacji i integracji, a przede wszystkim własnej wartości. A tylko takie społeczeństwa mogą dobrze funkcjonować i rozwijać się.

Co w Polsce stanowi żywą tradycję? Na pewno kultywowanie świąt religijnych – na poziomie rodziny, społeczności lokalnych, regionu i kraju. Bardzo lubimy celebrować święta, przy czym sięgamy po wzorce z przeszłości i po tradycję – rodzinną, lokalna, regionalną, narodową. Ta żywa tradycja jest związana przede wszystkim ze świętami Bożego Narodzenia i Wielkiej Nocy. Są to obrzędy religijne, zwyczaje powielane od pokoleń, pewien sposób odczuwania i przeżywania świąt, przekazywany w rodzinie. O szczegółach opowiemy odpowiadając na pytanie o sposób przekazywania tradycji.

Żywa tradycja w naszym kraju to także dbałość o szeroko pojęte dziedzictwo narodowe: historyczne, kulturowe czy przyrodnicze. Jako społeczeństwo jesteśmy szczególnie wyczuleni na dziedzictwo historyczne. Może dlatego, że przez ponad 120 lat nie mieliśmy własnej państwowości, a przez większą część XX w. nie byliśmy państwem samodzielnym. W Polsce obchodzimy 3 święta państwowe: 3 maja, 15 sierpnia i 11 listopada. Wszystkie trzy daty są dla nas bardzo ważne, bo oznaczają ważne wydarzenia historyczne. W te dni wspólnie świętujemy – zarówno w miejscach publicznych (składanie kwiatów na grobach i pomnikach wielkich Polaków, koncerty i przedstawienia patriotyczne) jak i prywatnie (spotykania z bliskimi, śpiew pieśni patriotycznych i tradycyjnych). W większości naszego społeczeństwa nie odczuwa się sprzeczności pomiędzy szacunkiem dla przeszłości a współczesnością. Mamy świadomość, że nasze „dziś” wzięło się z „wczoraj”, z przeszłości. W Polsce kultywowanie najważniejszych tradycji patriotycznych zawdzięczamy rodzinie i szkole, gdzie jest prowadzone wychowanie patriotyczne. Wyrazem troski o dziedzictwo kulturowe jest także dbałość o nasze pamiątki narodowe. Dzięki władzom (głównie lokalnym) i środkom europejskim prowadzi się na szeroką skalę renowację zabytków i miejsc historycznych.

Żywa tradycja dotycząca kultywowaniu obyczajów i folkloru dotyczy przede wszystkim środowisk wiejskich i małych miast. Obecnie obserwujemy na wsi ożywienie tej tradycji, szczególnie dzięki programom europejskim skierowanym dla obszarów wiejskich. Działają zespoły folklorystyczne dla dzieci, młodzieży i dorosłych, są prowadzone warsztaty sztuki ludowej, pokazy zanikających zawodów (garncarstwo, tradycyjne piekarstwo, kowalstwo i in.), powstają zespoły teatralne, które odtwarzają dawne zwyczaje.  I trzeba podkreślić, że to nie są działania narzucone przez kogokolwiek, ale inicjatywy różnych grup ludzi, którzy czują potrzebę podtrzymywania żywych tradycji.